Üsküdar’da Mimar Sinan’ı Anmak

Yıldırım Okta B., Keskin M. Ç., Özalp M. S.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Haziran 2021

Ödülün Kapsamı: Proje Yarışmalarından Alınan Ödül
Ödül Türü: Diğer Yarışmalarda Alınan Ödül
Ödül Veren Ülke: Türkiye
Ödülü Veren Organizasyon: İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Araştırma Alanları: Mimarlık, Mühendislik ve Teknoloji
Ödülün Tarihi: Haziran 2021
Açıklama: TASARIM YAKLAŞIMI: ANTI-MONUMENTALİZM, İŞLEVSELLİK Sinan, XX. yüzyıl başında yeniden fark edildiğinde ya da keşfedildiğinde geçmişin görkemli günlerine özlemle çeşnilenmiş romantik bir yüceltmenin kahramanı olmuş, hayatı ve mimari kariyerine ilişkin gerçeklerin yerini çoğu zaman ilgi uyandıran hayali anlatılar ve abartılı yorumlar almış, böylece adeta kurgu bir Sinan yaratılmıştır. Kamusal alanda yer bulan anıt, doğası gereği, tarihi bir olgu ya da olaya işaret eder, sanatın dilini kullanarak belleği manipüle ederek belirli bir ideoloji ekseninde tarihi yüceltir ya da eleştirir. Bu bakımdan, Sinan'ı bir anıt oluşturarak anmanın, anonim Sinan tahayyüllerini destekleyeceği beklenir. Sözgelimi, Sinan hakkındaki popüler rivayetlerden biri onun Mihrimah Sultan'a olan aşkından bahseder. Mihrimah Sultan Camii'nin civarında Mimar Sinan'ı anan bir anıtsal tasarımın, kamusal kavrayışta bu romantik rivayet ile ilişkilendirileceği ve hatta rivayeti tescilleyeceği öngörülebilir. Anıt-Karşıtı / Anti-Monumentalist yaklaşım, mekan, olay ya da olguyu sembolize ederek kamusal alanda bir bellek manipülasyonuna şiddetle karşı çıkar. Sinan'ı, onu yorumlayan, ona göndermede bulunan bir anıt tasarımı ile anmak bu bağlamda reddedilmiştir. Öte yandan, ICOMOS (Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi) anıtı, "arkeolojik, tarihsel, estetik ya da etnografik önemiyle tanınan" yapıt olarak tanımlar. Bu bakımdan, Sinan yapılarının Sinan'ı anan, onun mimarlığını yücelten, hatırasını yaşatan ve onu ölümsüz kılan birer anıt olması, onu anmak üzere tasarlanacak müstakil bir anıtı gereksiz kılar. Sinan'ın mimarlığı her ne kadar dönemin bazı simgesel kodları ekseninde belirli anıtsal öğeler taşıyor olsa da özellikle işlevsellik üzerine kurulmuştur. Strüktür kurguları ve plan çözümleri oldukça rasyoneldir. Üsküdar'da Sinan Üçgeni içinde bulunan bu alanda, işlevselliğin önüne geçen bir anıt yerine, bu alanın potansiyelinden yararlanılarak Sinan yapılarının, Sinan'ı yücelten birer anıt olduğu fikrinden hareketle tasarımda Sinan yapılarına bir farkındalık ortaya konulması amaçlanmıştır.