RF/Mikrodalga Verici Sistemleri için Yeni Teknikler Kullanan 2-6 GHz Yüksek Verimli Yüksek Güçlü Güç Kuvvetlendiricisi Tasarımı


Yazgı M. (Yürütücü), Kızılbey O.

TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2024 - 2025

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Mart 2024
  • Bitiş Tarihi: Ağustos 2025

Proje Özeti

Kablosuz haberleşme sistemleri ve elektronik harp sistemleri uzak mesafelere işaret göndermek için güç kuvvetlendiricisi (GK) modüllerine ihtiyaç duyarlar [1-39]. Bu sistemler kendilerine ayrılmış olan frekans bantlarında yayınım yaparlar. Örneğin; bir jammer cihazı 2-6 GHz arasındaki haberleşmeyi kesmek amacıyla kullanılabilir. Bir diğer örnek olarak, 5G haberleşme sistemlerinde 6 GHz altında birçok frekans bölgesi iletişim için kullanılabilir. Her bir bant için ayrı bir cihazın tasarlanması kullanıcıları, tasarımcıları ve ürünleri piyasaya süren girişimcileri tasarım, üretim ve maliyet sorunlarıyla karşı karşıya bırakacaktır. Bu sebeplerle GK tasarımında geniş-bant tercih edilmektedir [12, 14]. Geniş bant tasarım ile beraber, işletme maliyetinin kısılması ve ürün ömrünün uzatılması amacıyla yüksek verimli yapılar tasarlanmaya gayret edilmektedir.

Bu projede, J-sınıfı GK yapısı gerçel frekans tekniği ile beraber yorumlanarak yüksek-verim ve yüksek-güç beraber elde edilmeye çalışılacaktır [8,13, 24, 32]. GK tasarım ve gerçekleştirmesinde, geniş bant (2-6GHz), yüksek güç (en az 100W(50dBm)) ve yüksek kazanç (50Bm) elde edilmesi hedeflenmektedir. Belirtilen güç değerini elde edebilmek için çıkış katı transistörlerinin paralel olarak sürülmesi gereklidir. Bu sebeple Wilkinson güç bölücü/birleştirici (WGBB) yapıları da tasarımın bir parçası olacaktır.  Özellikle, çıkış katında oluşacak gücün 100W mertebesinde olmasından dolayı, güç birleştiricisi tarafında kullanılacak olan izolasyon dirençlerinin güç dayanımları ve hatlar arasına yerleşimi önem arz etmektedir. Bu amaçla bir WGBB devresi ön tasarım çalışması yapılmış, gerçeklenmiş ve proje dokümanına eklenmiştir. Önerilen proje aşağıda belirtilen iki adet probleme özgün çözümler önermektedir.

Özgün değer-1: 2-6 GHz bandı boyunca yüksek-güç (>100W) yüksek-verim (>%45) yüksek kazanç (>50dB) GK tasarımı gerçekleştirebilmek için J-sınıfı yapı ile basitleştirilmiş gerçel frekans tekniği beraber ele alınarak sunulmakta ve geniş-bant yüksek-verim GK geliştirilmesi problemine çözüm olarak önerilmektedir. Verim ve çıkış gücü değeri daha düşük çalışmalar literatürde bulunmakla birlikte bu projede amaçlanan özelliklerde bir GK ürünü literatürde ve piyasada mevcut değildir. Tasarlanan ve üretilen bu yapının patenti alınacaktır.

Özgün değer-2: Wilkinson güç birleştiricisinin izolasyon dirençlerinin, kollar arasında faz ve genlik dengesizliği olduğunda sistemin devamını sağlayacak şekilde tasarlanması gereklidir. Bu dirençlerin güç dayanımları çıkış gücünün en az ¼’ü değerinde olmalıdır. Bunu 2-6 GHz gibi geniş bir bant aralığında tek bir direnç ile sağlamak mümkün değildir.  Çözüm olarak dirençlerin fiziksel olarak üst üste konumlandırılması ve böylelikle güç dayanımının artırılması önerilmektedir. Bu tamamen yeni bir tekniktir ve patent alınacaktır. Raporun yöntem kısmında, ön çalışmalar verilmiştir.

Proje, beş iş paketi halinde yürütülecektir. İlk olarak ön kuvvetlendirici ve GK sürücü devreleri tasarlanacaktır. Sonrasında ana GK devresinin blokları tasarlanacaktır. Üçüncü olarak güç bölücü/birleştirici devreleri tasarlanacak ve gerçeklenecektir. Ardından tasarlanıp gerçeklenen tüm bloklar tek kart üzerinde tekrar gerçeklenecektir. Son olarak nihai ürün üretilip test edilecektir.