Bu çalışma, Türkiye toplumunda “dayılık” rolünü, erkeklik ile informel otoritenin kesişim noktasında ele almakta; aile içi ilişkilerde alternatif bir erkeklik otoritesi biçimi olarak nasıl işlediğini incelemektedir. Çalışmada dayılığın; koruma, denetleme, sahiplenme, sırdaşlık ve şefkat gibi anlam repertuvarları üzerinden nasıl şekillendiği araştırılmakta; özellikle yeğen, kız kardeş ve enişteyle kurulan ilişkiler bağlamında hem babacan hem de otoriter, yani bir yumuşak güç (soft power), olarak nasıl inşa edildiği ortaya konmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, 20 dayı, 10 yeğen ve 10 enişteyle yapılan derinlemesine görüşmeler, tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular, dayılığın sadece biyolojik bir akrabalık değil; aynı zamanda duygusal, ekonomik ve ahlaki sorumluluklarla örülü çok boyutlu bir erkeklik performansı olduğunu göstermekte ve bu performansta hane içerisindeki kadınların biçimlendirici etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. “Dayısal erkeklik” kavramını verileriyle temellendiren araştırma, dayılık rolünün Türkiye toplumunda nasıl inşa edildiğine ve nasıl bir erkeklik otoritesi doğurduğuna dair literatüre sahadan beslenen eleştirel ve özgün bir katkı sunmaktadır.
This study examines the role of dayılık (the maternal unclehood role) in Turkish society at the intersection of masculinity and informal authority, exploring how it functions as an alternative form of masculine authority within family relations. It investigates how the role of the dayı (maternal uncle) is shaped through a repertoire of meanings such as protection, supervision, possessiveness, confidentiality, and affection. The study reveals how dayılık (maternal unclehood) is constructed as both nurturing and authoritative, a form of soft power, especially in the context of relationships with nieces/nephews, sisters, and brothers-in-law. Employing a qualitative research method, the study analyzes in-depth interviews conducted with 20 maternal uncles, 10 nieces/nephews, and 10 brothers-in-law using thematic analysis. The findings show that maternal unclehood is not merely a biological kinship tie, but a multidimensional performance of masculinity embedded in emotional, economic, and moral responsibilities. Moreover, the study highlights the shaping influence of women in the household in this masculine performance. Grounded in empirical data, the research conceptualizes “avuncular masculinity” and offers a critical and original contribution to the literature by examining how the role of dayılık is socially constructed in Turkey and what forms of masculine authority it generates.
