Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS) üreme çağındaki kadınlarda en sık rastlanan endokrinolojik bozukluktur. Metabolik ve kardiyovasküler ek hastalıklara zemin oluşturması yanı sıra kemik metabolizmasını da etkilemektedir. Çalışmamızda PKOS olgularının kemik mineral yoğunluğunu değerlendirmek ve bunu etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Araştırmaya Ocak 2019 ve Ocak 2021 tarihleri arasında poliklinik başvurusu olan 17-44 yaş arası 109 PKOS tanısı alan kadın dahil edilmiştir. PKOS tanısı Rotterdam kriterleri baz alınarak konulmuştur. Olguların kemik mineral yoğunluğu (KMY) dual enerji X ray absorbsiyometri (DEXA) ile ölçüldü. Ayrıca katılımcıların biyokimyasal ve hormonal değerlendirmeleri de yapılarak sol femur boynu ve lumbal 2,3 ve 4. vertebra bölgelerinden alınan DEXA ölçümlerinin Z ve T skorları, katılımcılar vücut kitle indeksine (VKİ) göre gruplandırılarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Fazla kilolu olan olguların insülin (p=0,006), homeaostatic model assessment –insulin resistance (HOMA-IR) (p=0,006) ve kortizol (p=0,009)ölçüm ortalamaları normal kilolu olgulara göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek iken, tiroid stimülan hormon (TSH) ölçüm ortalamaları normal kilolu olgulara göre anlamlı olarak daha düşüktü (p=0,030). Fazla kilolu olan olguların femur boynu T skoru (FBTS) (p=0.038) ve femur boynu Z skoru (p=0.022) ölçüm ortalamaları normal kilolu olgulara göre daha yüksek olarak saptandı. Olgulara ait VKİ ölçümleri ile FBTS ölçümleri arasında pozitif bir (r=0.238) korelasyon saptanmıştır (p=0.013) ve bel çevresi/boy oranı ölçümleri ile FBZS ölçümleri arasında anlamlı, düşük düzeyde (r=0.198) ilişki saptanmıştır (p=0.039). Olguların FBZS (r=-0.212, p=0.028), lumbal 2-4 vertebra T skoru (L2L4TS)(r=-0.217, p=0.024) ve lumbal 2-4 vertebra Z skoru (L2L4ZS) (r=-0.277, p=0.004) ile dehidroepiandrosteron sülfat (DHEAS) arasında anlamlı negatif bir korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: Sonuç olarak VKİ ve bel çevresi/boy oranı PKOS olgularında KMY’i olumlu yönde etkilerken, DHEAS’nin olumsuz yönde etkilediği kanaatine vardık. Ancak mekanizmayı ortaya koymak için prospektif ve moleküler çalışmalara ihtiyaç vardır.
Introduction Polycystic ovary syndrome (PCOS) is the most common endocrinological disorder in women of reproductive age. In addition to providing the basis for comorbidities such as
metabolic and cardiovascular diseases, it also affects the bone metabolism. In our study, we aimed to evaluate the bone mineral density of PCOS cases and determine the factors
affecting it.
Materials
and Methods
109 women aged 17-44 diagnosed with PCOS were included in the study. Bone mineral density (BMD) of the cases was measured by dual energy X-ray absorptiometry (DEXA).
In addition, the Z and T scores of the DEXA measurements of participants taken from the left femoral neck and lumbal 2,3 and 4 vertebrate regions were compared by grouping
the participants according to their body mass index (BMI).
Results Femur neck T score (FNTS) (p=0.038) and femur neck Z score (FNZS) (p=0.022) mean measurements of overweight cases were found to be higher than normal weight
subjects. A positive (r=0.238) correlation was found between the BMI measurements of the cases and FNTS measurements (p=0.013), and a significant and low level (r=0.198)
relationship was found between waist circumference / height ratio measurements and FNZS measurements (p=0.039). A significant negative correlation was found between
dehydroepiandrosterone sulphate (DHEAS) and FNZS (r=-0.212, p=0.028), lumbal 2-4 vertebrates T score (L2L4TS) (r =-0.217, p=0.024) and lumbal 2-4 vertebrates T score
(L2L4ZS) (r=-0.277, p=0.004) of the cases.
Conclusion We concluded that while higher BMI and waist circumference / height ratio positively affected BMD in PCOS cases, higher DHEAS levels affected negatively.
